11
март
2024
«Ата—аналардың құқықтық құзыреттілігі» іскерлік ойын
1. Балаңыздың өнері, қандай да бір іске қызығушылығы, бейімділігі байқалса, не істер едіңіз? (Мүмкіндігінше, оның қабілетін одан әрі дамытуға жағдай жасаған дүрыс. Мүмкін, ол бала бойында жасырын дарындық қабылеті бар шығар. Көптеген биограф-зерттеушілердің айтуынша мыңдаған Архимед, Моцарт, Рафаэльдердің көьі өмірлерін ешбір атақсыз, қарапайым диқан, қолөнерші, аспаз ретінде өткізген көрінеді).
2. Баламен сөйлесе білу де үлкен өнер. 4-6 жастағы бала күніне көптеген сұрақ қоятын көрінеді. Мысалы: түн неге қараңғы, күн қайда кетті, ұшақ қалай үшады... деген таусылмайтын сауалдар көп. Сіздің балаңызда осындай сауалдарды көп қойса, жауап беруге тырысасыз ба, жоқ әлде елеусіз қалдырасыз ба? (Бала сұрағына байыппен түсіндіре жауап беру - олардың ой-өрісін дамытуға, дүниетанымын кеңейтуге көмектеседі).
3. Сізге мектептегі мұғалімдерден «Сіздің балаңыз басқа балаларды қол көтереді» деген бірнеше шағым айтылды. Тағы көрші ата-аналардан ба «біздің баланы ұрды» деген сөз естуге тура келді дейін. Не істейсіз? Балаңызды қалай тәрбиелейсіз? (Баланы тәртіпкекелтіруден бұрын, оның агрессивті болуының себебін тереңнен іздеңіз. Басқаларды ренжітетін бала өзі де ренжіген бала. Отбасыңыздағы біреу осыған кінәлі емес пе? Ойланыңыз. Мүмкін, жағдайды табуға болатын шығар?).
4. Кейбір ата-аналардың баласының әрбір істеген іс-әрекеттіне көңілі тоймай: «Сен сала алмайсың, сен істей алмайсың»,-деп айтып жататынын байқаймыз. Бала іс-әрекетіне теріс баға беруге қалай қарайсыз? (Осындай жағдайда баланың сол іс-әрекет түріне талаптануы, үйренуге ұмтылысы төмендеп, өзіне деген сенімділігін жоғалтады, өзіне-өзі деген сенімділігін жоғалтады, өзіне-өзі көңілі толмау сияқты кешенді сенімсіздік қалыптасуы мүмкін).
5. Балаңыз сабақтан қашып, мектептен ерте келді, не істейсіз? (Балаңыздың мүндай жөнсіздіктеріне жол бермеңіз, әйтпесе, одан эрі өрши түседі).
6. Балаңыз күнде 1-сабаққа кешігіп келеді. Қалай жөнге келтіресіз? (Қаталдау болуға қорықпаңыз. Сонда ғана ол өз орнын табады).
7. Балаңыз мектептегі бір мұғаліммен тіл табыса алмай жүр. Балаңызға қандай кеңес айтасыз? (Анық себебін біліп алып, мұғаліммен тіл табысуға ықпал ету).
Сарапшылардың ұпай қортындыларын сұрау.
Мектеп психологы: IIсынақ аяқталмаған мақал-мәтелді аяқтау. Өз кезектеріңіз бойынша келіп, мына жердегі конверттердің біреуін алып, ішіндегі қағазға жазылған аяқталмаған мақал-мәтелдерді дұрыс жалғап аяқтайсыздар.
Сарапшылар, сіздер қатысушылардың жауаптарын тыңдаңыздар.
Аяқталмаған мақал-мәтелдердің дұрыс жалғасы келесідегідей:
1. Ата-асқар тау, ана - (бауырындағы бұлақ), бала - (жағасындағы құрақ).
2. Ұлың өссе, ұлы үлгілімен ауылдас бол, қызың өссе, қызы үлгілімен ауылдас бол.
2. Баламен сөйлесе білу де үлкен өнер. 4-6 жастағы бала күніне көптеген сұрақ қоятын көрінеді. Мысалы: түн неге қараңғы, күн қайда кетті, ұшақ қалай үшады... деген таусылмайтын сауалдар көп. Сіздің балаңызда осындай сауалдарды көп қойса, жауап беруге тырысасыз ба, жоқ әлде елеусіз қалдырасыз ба? (Бала сұрағына байыппен түсіндіре жауап беру - олардың ой-өрісін дамытуға, дүниетанымын кеңейтуге көмектеседі).
3. Сізге мектептегі мұғалімдерден «Сіздің балаңыз басқа балаларды қол көтереді» деген бірнеше шағым айтылды. Тағы көрші ата-аналардан ба «біздің баланы ұрды» деген сөз естуге тура келді дейін. Не істейсіз? Балаңызды қалай тәрбиелейсіз? (Баланы тәртіпкекелтіруден бұрын, оның агрессивті болуының себебін тереңнен іздеңіз. Басқаларды ренжітетін бала өзі де ренжіген бала. Отбасыңыздағы біреу осыған кінәлі емес пе? Ойланыңыз. Мүмкін, жағдайды табуға болатын шығар?).
4. Кейбір ата-аналардың баласының әрбір істеген іс-әрекеттіне көңілі тоймай: «Сен сала алмайсың, сен істей алмайсың»,-деп айтып жататынын байқаймыз. Бала іс-әрекетіне теріс баға беруге қалай қарайсыз? (Осындай жағдайда баланың сол іс-әрекет түріне талаптануы, үйренуге ұмтылысы төмендеп, өзіне деген сенімділігін жоғалтады, өзіне-өзі деген сенімділігін жоғалтады, өзіне-өзі көңілі толмау сияқты кешенді сенімсіздік қалыптасуы мүмкін).
5. Балаңыз сабақтан қашып, мектептен ерте келді, не істейсіз? (Балаңыздың мүндай жөнсіздіктеріне жол бермеңіз, әйтпесе, одан эрі өрши түседі).
6. Балаңыз күнде 1-сабаққа кешігіп келеді. Қалай жөнге келтіресіз? (Қаталдау болуға қорықпаңыз. Сонда ғана ол өз орнын табады).
7. Балаңыз мектептегі бір мұғаліммен тіл табыса алмай жүр. Балаңызға қандай кеңес айтасыз? (Анық себебін біліп алып, мұғаліммен тіл табысуға ықпал ету).
Сарапшылардың ұпай қортындыларын сұрау.
Мектеп психологы: IIсынақ аяқталмаған мақал-мәтелді аяқтау. Өз кезектеріңіз бойынша келіп, мына жердегі конверттердің біреуін алып, ішіндегі қағазға жазылған аяқталмаған мақал-мәтелдерді дұрыс жалғап аяқтайсыздар.
Сарапшылар, сіздер қатысушылардың жауаптарын тыңдаңыздар.
Аяқталмаған мақал-мәтелдердің дұрыс жалғасы келесідегідей:
1. Ата-асқар тау, ана - (бауырындағы бұлақ), бала - (жағасындағы құрақ).
2. Ұлың өссе, ұлы үлгілімен ауылдас бол, қызың өссе, қызы үлгілімен ауылдас бол.